Romans w literaturze

Romans jest rozbudowanym utworem literackim zazwyczaj o jednowątkowej fabule. Obfituje w najróżniejsze intrygi, sytuacyjne uwikłania, czasami wręcz nieprawdopodobne zdarzenia i zbiegi okoliczności. Charakter romansu z reguły jest awanturniczo-erotyczny. Jednak współcześnie romansowa awantura sprowadza się przede wszystkim do wzajemnych relacji między kobietą, a mężczyzną u których rodzi się miłość.

Romans należy do najstarszych gatunków literackich. Jest jednym z podstawowych gatunków poprzedzającym powstanie powieści nowożytnej. Pierwsze literackie romanse narodziły się już między III i I wiekiem przed naszą erą. Nie mają one jednak wiele wspólnego ze współczesnym romansem. Przede wszystkim dlatego, że z reguły były pisane wierszem. Starożytny romans opierał się na konstrukcji fabularnej w której na kanwie przypadków miłosnych i fantastyczno-podróżniczych następowało rozstanie kochanków. Kolejną częścią romansu były przygody głównego bohatera, który za wszelką cenę dążył do ukochanej. Na jego drodze piętrzyły się trudności, ale on je pokonywał, by na koniec romansowej historii odnaleźć ukochaną i połączyć się z nią po wsze czasy.

Późne średniowiecze to początek bujnego rozwoju romansu. Właśnie wtedy zaczęły powstawać poszczególne odmiany gatunku. Narodził się romans rycerski opowiadający o bohaterskich czynach rycerzy, którzy dla dobra płci pięknej potrafi pokonać wszelkie przeciwności. Romans dydaktyczny mający za zadanie krzewić zasady poprawnego życiowego postępowania. Romans błazeński, który stał się podstawowym rodzajem gatunku. Romans religijny wykorzystujący motywy biblijne. Kolejnymi etapami rozwoju romansu był romans pasterski opierający się na tradycji ludowej i romans łotrzykowski opowiadający awanturnicze dzieje zakochanego bohatera. W okresie baroku powstał romans dworski i romans heroiczno-miłosny nawiązujący do tradycji starożytnej literatury.

W XVII wieku romans zaczął tracić na znaczeniu. Uznawany był za najgorszy typ literatury i tym samym został zepchnięty na obrzeża kultury. XIX wiek przyniósł jednak ponowny rozwój romansu. W dalszym ciągu traktowany jako piśmiennictwo drugiej kategorii stał się ulubioną lekturą kobiet ze stanów wyższych. Popularność tą wykorzystywało wielu marnych pisarzy produkujących historie mające się mienić romansami. Z tego też powodu ten gatunek literacki zaczęto utożsamiać z powieściami brukowymi.

Jak pisać współczesne romanse?

Konstrukcja romansu jest niezwykle prosta. Mówiąc w skrócie powinna opierać się na poniższym schemacie.

Schemat romansu: a) szczęśliwa kobieta, którą niespodziewanie dopada nieszczęście; b) brak wiary kobiety, że może być lepiej; c) światełko w tunelu i nadzieja, że może być lepiej lecz ostrożność nie pozwala jej uwierzyć w swoją szczęśliwą gwiazdę; d) miłość, szczęśliwe chwile, ale gdzieś jest tajemnica, której nie zna jedna z osób będących bohaterami romansu; e) tajemnica wychodzi na światło dzienne i bohaterowie romansu rozstają się; f) bohater i bohaterka romansu, każde z osobna przekonują się, że kochają siebie; g) spotkanie bohaterów romansu i połączenie ich na zawsze.

Oczywiście nie jest to konstrukcja, której trzeba się trzymać za wszelką cenę. Na przykład wiele romansów ma konstrukcję podobną do bajki o Kopciuszki czyli od zera do bohatera.

Powiedzieli o romansach

Najgorszą stroną romansu jest to, że człowiek przestaje być romantyczny. (Oscar Wilde)

Życie nie jest romansem, przedstawieniem w teatrze czy działalnością - lecz trudną sytuacją. (George Santayana)

Mówiłeś, ale po waszych mówieniach zostaje cała reszta. Po waszych mówieniach, poeci, filozofowie, układacze romansów. Cała reszta wywiedziona z głębi ciała, Które żyje i wie, nie to, co wiedzieć wolno. (Czesław Miłosz)

Życie nie jest romansem. (Przysłowie)

Siąść czytać romans ciekawy. (Cyprian Kamil Norwid)

Kolebka moja stała gdzieś u drzwi biblioteki: Babelu, gdzie baśń, romans - śród mądrych ksiąg ogromu. Mieszały się, a z nimi w pyle Rzymiany, Greki. (Charles Baudelaire)

Małżeństwo to porządek. Romans - to nieład. Porządek kieruje nas ku górze, w bezładzie tracimy nasze najlepsze siły nic w zamian nie zyskując. (Luise Rinser)

Miłość, proste słowo. Ale w nim ukryty jest cały romans życia. (Amedea Villa)

Romans - to marzenie człowieka samotnego, a samotność - marzenie człowieka, który ma romans. (Julian Tuwim)

Romans śpiewam, bo śpiewam! Bo jestem śpiewakiem! Ona była żebraczką, a on żebrakiem. (Bolesław Leśmian)

Publiczność czytająca romanse jest zmienna jak kobieta. Kobiety szukają w książce tajemnicy swego serca i tajemnicy swej rywalki. (Adolf Dygasiński)

Kochać siebie samego to początek romansu na całe życie. (Oscar Wilde)

Koncepcja małżeństwa rozumianego jako źródło utrzymania i licencja na kopulację poprzedzona krótkim okresem euforycznego romansu jest w stadium zaniku. (James Hemingway)

Wszystkie kobiety dążą do małżeństwa, wszyscy mężczyźni do romansu. (Magdalena Samozwaniec)

Zawiadomienie o ślubie - wydrukowany koniec romansu. (Robert Lembke)

Życie nie jest romansem, przedstawieniem w teatrze czy działalnością - lecz trudną sytuacją. (George Santayana)